Trường thcs Hưng Yên
Ngày soạn 10/4/24
Tuần 31
Tiết 53,54: ỨNG DỤNG ĐỊNH LÝ THALÈS, ĐỊNH LÝ PYTHAGORE VÀ TAM
GIÁC ĐỒNG DẠNG ĐỂ ĐO CHIỀU CAO, KHOẢNG CÁCH.
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức:
- Ứng dụng định lý Thalès để đo chiều cao ngọn cây (tòa nhà, tòa tháp).
- Ứng dụng định lý pythagore và tam giác đồng dạng để đo khoảng cách giữa những
điểm không tới được.
2. Về năng lực:
* Năng lực chung:
- Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập chuẩn bị ở nhà và tại
lớp.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ
nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ.
* Năng lực đặc thù:
- Năng lực giao tiếp toán học: HS phát biểu, nhận biết được …
- Năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực giải quyết vấn đề toán học, năng lực mô
hình hóa toán học: thực hiện được các thao tác tư duy so sánh, phân tích, tổng hợp, khái
quát hóa, …
3. Về phẩm chất:
- Chăm chỉ, trung thực, thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và
theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá.
- Tinh thần trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập.
- Có ý thức tích cực tìm tòi, sáng tạo trong hoạt động nhóm, phát huy điểm mạnh và
khắc phục điểm yếu bản thân.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 
1. Giáo viên: SGK, kế hoạch bài dạy, thước thẳng, giác kế.
2. Học sinh: SGK, thước thẳng, phiếu thực hành, cọc tre (gỗ).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: MỞ ĐẦU/ KHỞI ĐỘNG (5 phút)
a) Mục tiêu: Nhận biết được các tam giác đồng dạng trong một hình.
b) Nội dung: Hoàn thành được bài toán mở đầu
c) Sản phẩm: Nhận biết nhanh kết quả của bài tập đặt ra.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung

* Giao nhiệm vụ
- GV tổ chức hoạt động, hướng dẫn HS tìm hiểu
bài toán mở đầu
“Hãy tìm các tam giác đồng dạng trên hình vẽ
sau: ”
GV trình chiếu hình vẽ lên bảng
*Thực hiện nhiệm vụ
- Giáo viên hướng dẫn HS thực hiện (đưa ra một
Ta có:
số gợi ý)
Δ ABC ~ ΔA'BC' (g-g)
Sau khi HS trả lời GV cho thêm câu hỏi phụ như nên
sau (Nếu cho độ dài các đọan thẳng AB, A'B,
AC và yêu cầu HS tính cạnh A'C')
*Kết luận, nhận định:
GV gợi động cơ ban đầu.
Nếu ta thay thực tế A'C' là một cái cây, AC là
một chiếc cọc gỗ vậy ta có tính được độ dài cây
không?
2. Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (… phút)
a) Mục tiêu: Học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập để nắm được ứng dụng của định
lý Thalès và Pythagore trong thực tế cuộc sống.
b) Nội dung: Học sinh làm việc với sách giáo khoa để nắm được dụng cụ và các bước
thực hành đo chiều cao và khoảng cách trong thực tế.
c) Sản phẩm: Biết cách áp dụng định lý Thalès và Pythagore trong đo lường ở tình
huống thực tế.
d) Tổ chức thực hiện: Chia lớp thành các nhóm nhỏ 6 – 8 HS để thực hành dưới sự
hướng dẫn của giáo viên.
Hoạt động 2.1: DÙNG ĐỊNH LÝ THALÈS ĐỂ ĐO CHIỀU CAO CỦA NGỌN
CÂY
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Giao nhiệm vụ 1
GV chia lớp thành các nhóm từ 6 – 8 HS để
nắm dụng cụ và các bước tiến hành trong SGK.
*Thực hiện nhiệm vụ 1
- Các nhóm tiến hành ghi tóm tắt các bước thực
hành vào phiếu hoạt động nhóm.
*Báo cáo kết quả
- GV mời đại diện hai nhóm lên trình bày dụng
cụ nhóm đã mang theo và các bước thực hiện
để đo một ngọn cây.
HS báo cáo kết quả

Dụng cụ:
-Cọc thẳng, thước ngắm
- Phiếu thực hành, máy tính cầm
tay.
Các bước tiến hành:
Sắp xếp các dụng cụ như hình T.1
với AC là chiều dài cọc cắm thẳng,
A'C' là chiều dài của cây cần đo.
Bước 1: Cắm cọc AC thẳng đứng và
điều chỉnh thước ngắm đi qua đỉnh
C' của ngọn cây.

Nhóm 1: dụng cụ cần để thực hành là máy
tính, cọc, thước ngắm
Nhóm 2: Trình bày các bước tiến hành theo
cách hiểu
*Đánh giá kết quả
- HS Nhận xét, đánh giá bài làm của bạn
- Gv đánh giá phần trình bày của HS và bổ
sung (nếu cần)

Bước 2: Tìm giao điểm B của
đường thẳng CC' và mặt đất.
Bước 3: Đo chiều dài cọc AC,
khoảng cách AB và A'B

Bước 4: Áp dụng định lý Thales cho
ABC và A ' BC ' để tính độ dài

cạnh A'C' theo công thức:
A'C ' 

AC.BA '
AB

*Giao nhiệm vụ 2
GV tổ chức cho các bạn thực hành đo ngọn cây
xà cừ trong khuôn viên trường.
*Thực hiện nhiệm vụ 2
HS thực hiện nhóm theo sự hướng dẫn của GV
ở mục 1.
- HS thực hiện các bước đo lường.
*Báo cáo kết quả
HS ghi kết quả đo lường và tính toán vào phiếu
hoạt động nhóm
*Đánh giá kết quả 1
- GV đánh giá và so sánh các kết quả thu được.
Hoạt động 2.2: DÙNG ĐỊNH LÝ PYTHAGORE VÀ TAM GIÁC ĐỒNG DẠNG
ĐỂ ĐO KHOẢNG CÁCH CỦA NHỮNG ĐIỂM KHÔNG TỚI ĐƯỢC.
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Giao nhiệm vụ 1
Dụng cụ:
GV chia lớp thành các nhóm từ 6 – 8 HS để
- Giác kế
nắm dụng cụ và các bước tiến hành trong
- Phiếu thực hành, máy tính cầm
SGK.
tay.
(Chia các nhóm 1 3 5 thực hiện phương án Các bước tiến hành:
1, nhóm 2 4 6 thực hiện phương án 2)
AB là khoảng cách cần đo.
*Thực hiện nhiệm vụ 1
Phương án 1: .
- Các nhóm tiến hành ghi tóm tắt các bước Bước 1: Dùng giác kế chọn điểm C sao

thực hành vào phiếu hoạt động nhóm.
*Báo cáo kết quả
- GV mời đại diện hai nhóm lên trình bày
theo 2 phương án thực hiện để đo khoảng
cách giữa 2 điểm từ ngọn cây đến hồ bơi.
(giả sử đây là 2 điểm bị ngăn cách không
đến được)
HS báo cáo kết quả
Nhóm 1: dùng định lý Pythagore để tính
khoảng cách.
Nhóm 2: dùng tam giác đồng dạng để tính
khoảng cách.
*Đánh giá kết quả
- HS Nhận xét, đánh giá bài làm của bạn
- Gv đánh giá phần trình bày của HS và bổ
sung (nếu cần)

cho AC vuông góc AB, chọn điểm D
sao cho AD vuông góc BC (D thuộc
BC)
Bước

2:

Diện

tích

ABC bằng

AB. AC AD.BC

2
2

AB 2 

AD 2 . AC 2
AC 2  AD 2

nên
Bước 3: Đo chiều dài đoạn thẳng AC,
AD và tính AB theo công thức trên.

Phương án 2: .
Bước 1: Lấy một điểm E không nằm
trên đoạn thẳng AB.
Bước 2: Dùng giác kế đo các góc
 , BEA

BAE
.

Bước 3: Vẽ lên giấy A ' B ' E ' có các
góc tương ứng với ABE .
Bước 4: Dùng tam giác đồng dạng tính
AB 

AB theo công thức
Vẽ lại hình trên geogebra

Giao nhiệm vụ 2
GV tổ chức cho các bạn thực hành đo

A ' B '. AE
A'E '

khoảng cách giữa 2 điểm từ ngọn cây đến
hồ bơi
*Thực hiện nhiệm vụ 2
HS thực hiện nhóm theo sự hướng dẫn của
GV ở mục 1
*Báo cáo kết quả
HS ghi kết quả đo lường và tính toán vào
phiếu hoạt động nhóm
*Đánh giá kết quả 1
- GV đánh giá và so sánh các kết quả thu
được.
33. Hoạt động 3: LUYỆN TẬP (10 phút)
a) Mục tiêu: HS vận dụng được định lý pythagore vào thực hiện tính khoảng cách của 2
điểm không tới được.
b) Nội dung: Áp dụng cách 2 định lý Pythagore để giải tìm khoảng cách ở phương án 1.
c) Sản phẩm: Lời giải của học sinh.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
*Giao nhiệm vụ
Xét ABD và CAD ta có:
Trong phương án 1 của HĐ2 chúng ta đã 
 900
ADB CDA
dùng định lý Pythagore để tính độ dài 
 
BAD 900  DBA
ACD
AB. Em hãy tính độ dài đoạn thẳng AB
 BAD ACD ( gn  gv)
theo cách khác thông qua độ dài các đoạn
AD. AC
AB 
thẳng AC, AD, CD.
CD
Nên
*Thực hiện nhiệm vụ
Vậy chỉ cần đo AD, AC, CD là tính được
HS suy nghĩ thực hiện.
khoảng cách AB
- Ta thấy:
BAD ACD ( gn  gv)
AB 

AD. AC
CD

Nên
Vậy chỉ cần đo AD, AC, CD là tính được
khoảng cách AB
*Báo cáo kết quả
HS báo cáo kết quả hoạt động
*Đánh giá kết quả
- Gv chốt kiến thức vừa luyện tập
4. Hoạt động 4: VẬN DỤNG (5 phút)
a) Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức về định lý Thales và tam giác đồng dạng để giải
quyết vấn đề thực tế
b) Nội dung: HS vận dụng sang tạo bằng những vật dụng thực tế.

c) Sản phẩm: - HS có thể phát hiện bằng những dụng cụ thực tế trong cuộc sống để
dùng đo đạc thực tế.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Giao nhiệm vụ
Ở hoạt động 1, nếu ta dùng cây thước
eke có góc 450 có thể đo được chiều
cao cây không?
*Thực hiện nhiệm vụ
-GV Hướng dẫn HS thực hiện:
+ Tìm ra mô hình bài toán bằng hình học
+ áp dụng định lý thales và tam giác
đồng dạng để tìm yêu cầu.
HS thực hiện nhiệm vụ
Ta có thể dùng cạnh huyền eke, căn
chỉnh sao cho thông qua cạnh huyền
thước eke có thể nhìn thấy đỉnh ngọn
cây, sau đó sử dụng tam giác đồng dạng
để tính toán.
*Báo cáo kết quả
- Gv tổ chức cho HS liên hệ các vấn đề
trong thực tiễn
*Đánh giá kết quả
- Gv tổng kết và cho HS nêu thêm bài
tập gắn với thực tế (nếu được)

5. Hướng dẫn tự học ở nhà
- Đọc trước bài mô tả thí nghiệm ngẫu nhiên với phần mềm Excel
- Tiết sau mang theo máy tính cầm tay.
Duyệt của tổ chuyên môn

Người soạn

Nguyễn Thị Minh Nguyệt

Đặng Minh Vũ